Nierproblemen bij de kat

De nier is een orgaan met een aantal belangrijke functies. De bekendste is de uitscheiding van urine. Dit is water met opgeloste afvalstoffen (o.a. ureum) en stoffen die het lichaam op dat moment meer dan genoeg heeft, zoals zouten. Op deze manier regelt de nier de hoeveelheid zout in het bloed en daarmee de bloeddruk. Ook zorgt de nier ervoor dat er niet teveel of te weinig zuur in het bloed zit (oftewel regelt de bloed-pH). Verder maakt de nier actief vitamine D. Dit is belangrijk voor onder andere de botopbouw, omdat vitamine D meehelpt bij een goede opname van kalk (calcium) en fosfor in de darmen. Een teveel aan fosfor wordt uitgescheiden, zodat er een juiste verhouding met kalk blijft voor een goede botopbouw. Een laatste belangrijke functie van de nier is het aanmaken van een hormoon dat de productie van bloedcellen regelt (het zogenaamde EPO, bekend uit de wielersport als doping).

Het bloed wordt gezuiverd
De nier produceert de urine via een aantal ingewikkelde mechanismen. In principe werkt de nier als volgt:

1. Het bloed komt de nier binnen en wordt in een soort van netwerk geperst. Dit netwerk zit aan de buitenkant van de nier, de schors. Een zeef zorgt ervoor dat alleen de kleine stoffen (zoals zout en ureum) in de urine kunnen komen. Eiwitten worden gezeefd. Als er bijvoorbeeld veel eiwitten in de urine zitten, betekent dit vaak dat de zeef kapot is.
2. Via een buizensysteem wordt de urine geconcentreerd. Zo gaat er weinig water verloren. Dit buizensysteem zit binnenin de nier, in het merg. Hier worden ook nog extra afvalstoffen bij de urine gevoegd. Nuttige stoffen, zoals suiker, worden uit de urine verwijderd en gaan weer terug in het bloed.
3. Nu wordt de urine opgeslagen in de blaas. Van de urine die bij punt 1 werd gevormd, is nu nog maar heel weinig over. Als er een glas vol gevormd werd, zijn nu nog maar een paar druppels over! Zo gaat het lichaam heel zuinig met zijn vocht om. Als de hond wordt uitgelaten, of de kat z'n bak opzoekt, kan de blaas geleegd worden.

De gevolgen van aangetaste nieren
Eigenlijk hebben we allemaal veel te veel nier. Zelfs met één nier kunnen we zonder problemen leven. Dus als een dier verschijnselen heeft die erop wijzen dat z'n nieren niet goed werken, is het grootste deel van de nieren aangetast. Verschijnselen van slecht werkende nieren zijn: 

• Verschijnselen die ermee te maken hebben dat er afvalstoffen in het lichaam achterblijven. Dit is bijvoorbeeld braken, diarree, geen zin in eten, vermageren. Bij mensen is jeuk vaak ook een klacht, maar niet bij dieren. 
• Verder zal de urine ook niet meer goed geconcentreerd worden (zie boven, punt 2). Van elk glas bloed dat gefilterd wordt, komt nu een hele slok verdunde urine in de blaas. Daarom zal het dier meer gaan plassen en dus ook meer willen (en moeten!) drinken. 
• Het bloed kan zuurder worden. Het dier zal hierdoor dieper en sneller gaan ademen.
• Omdat de productie van vitamine D en de uitscheiding van fosfor afneemt, kunnen de botten wat slapper worden. Dit is voornamelijk aan de kaken en ribben te voelen. 
• Soms zal er bloedarmoede optreden, vanwege de verminderde aanmaak van het hormoon dat de bloedproductie regelt.

Wat kan de dierenarts doen?
De dierenarts zal aan de hand van de klachten een aantal onderzoeken doen. De belangrijkste zijn bloed- en urineonderzoek. Als blijkt dat er een nierprobleem is, is dit vaak niet te genezen. Maar met de juiste behandeling zal het dier nog prettig verder kunnen leven. De behandeling bestaat uit een aantal onderdelen. Het dier moet voldoende drinken om niet uit te drogen. Soms zal het nodig zijn dat de dierenarts wat extra vocht onder de huid inspuit. Bij dierenkliniek De Wetering kan uw kat opgenomen worden om infuus direct in het bloed te geven, een soort dialyse.
Er zijn speciale medicijnen, die ervoor zorgen dat de druk in de schors (de zeef) minder wordt. Hierdoor is een efficiëntere filtering mogelijk.
Omdat ureum een afvalstof van de eiwitafbraak is, kan de hoeveelheid ureum in het bloed verminderd worden door minder eiwit in het eten te stoppen. Omdat er minder fosfor wordt uitgescheiden, moet hiervan ook minder gevoerd worden. Speciale nierdiëten, verkrijgbaar bij de dierenarts, voldoen aan beide bovenstaande eisen aan de voeding. Verder moet het voer lekker en voedzaam zijn, omdat het dier vanwege zijn ziekte minder trek kan hebben.

Omdat het meestal om een ongeneeslijke ziekte gaat, moet er wel rekening mee gehouden worden dat verbetering meestal maar tijdelijk is. Mocht de verbetering niet goed genoeg zijn, dan is het helaas soms beter het dier in overleg met de dierenarts in te laten slapen.